Καφές στο Ηράκλειο: Μια διαδρομή σε ένα παραμύθι αιώνων
Στην Ελλάδα ο καφές είναι τρόπος ζωής. Η κουλτούρα του ελληνικού καφέ κατέχει σημαντικό ρόλο τόσο στη δημόσια όσο και στην ιδιωτική κοινωνική ζωή.
Από την παράδοση και τον καφέ ibrik μέχρι τον εμβληματικό «φραπέ» και το σημερινό τρίτο κύμα, η Ελλάδα πάντα αγκάλιαζε τον καφέ σε όλες τις μορφές του. Η ιστορία του καφέ στην Ελλάδα εκτείνεται σε περισσότερους από επτά αιώνες και είναι βαθιά συνυφασμένη με τη σύγχρονη ιστορία της χώρας.
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή:
Ο πρώτος καφές που εισήχθη στην Ελλάδα είναι ο τούρκικος καφές (τουρκικά: Türk kahvesi), γνωστός στην Ελλάδα και ως Ελληνικός καφές ή Μικρασιάτικος ή Σμυρναίικος. Είναι είδος καφέ που παρασκευάζεται με ψήσιμο, σε μπρίκι, αλεσμένων σε λεπτή σκόνη, καβουρντισμένων κόκκων καφέ. Παραδοσιακά παρασκευάζεται σε ζεστή άμμο (στη χόβολη) και χαρακτηριστικό του είναι το καϊμάκι, ένας πηχτός αφρός που δημιουργείται κατά το βρασμό του καφέ.
Ιστορικά, προέρχεται από τον αραβικό κόσμο. Σύμφωνα με την παράδοση, οι πρώτοι που παρασκεύασαν τέτοιου είδους καφέ, ήταν οι Βεδουίνοι της Μέσης Ανατολής οι οποίοι έβαζαν την χύτρα του καφέ πάνω στην άμμο που κάλυπτε την στάχτη και τα κάρβουνα – εξ΄ ου και το χαρακτηριστικό του ψήσιμο στη χόβολη.
Ανάλογα με την χώρα και την ιστορική του περίοδο σερβιριζόταν σκέτος ή με αρωματικά βότανα με κυρίαρχο το κάρδαμο!
Από την παράδοση και τον καφέ ibrik μέχρι τον εμβληματικό «φραπέ» και το σημερινό τρίτο κύμα, η Ελλάδα πάντα αγκάλιαζε τον καφέ σε όλες τις μορφές του. Η ιστορία του καφέ στην Ελλάδα εκτείνεται σε περισσότερους από επτά αιώνες και είναι βαθιά συνυφασμένη με τη σύγχρονη ιστορία της χώρας.
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή:
Ο πρώτος καφές που εισήχθη στην Ελλάδα είναι ο τούρκικος καφές (τουρκικά: Türk kahvesi), γνωστός στην Ελλάδα και ως Ελληνικός καφές ή Μικρασιάτικος ή Σμυρναίικος. Είναι είδος καφέ που παρασκευάζεται με ψήσιμο, σε μπρίκι, αλεσμένων σε λεπτή σκόνη, καβουρντισμένων κόκκων καφέ. Παραδοσιακά παρασκευάζεται σε ζεστή άμμο (στη χόβολη) και χαρακτηριστικό του είναι το καϊμάκι, ένας πηχτός αφρός που δημιουργείται κατά το βρασμό του καφέ.
Ιστορικά, προέρχεται από τον αραβικό κόσμο. Σύμφωνα με την παράδοση, οι πρώτοι που παρασκεύασαν τέτοιου είδους καφέ, ήταν οι Βεδουίνοι της Μέσης Ανατολής οι οποίοι έβαζαν την χύτρα του καφέ πάνω στην άμμο που κάλυπτε την στάχτη και τα κάρβουνα – εξ΄ ου και το χαρακτηριστικό του ψήσιμο στη χόβολη.
Ανάλογα με την χώρα και την ιστορική του περίοδο σερβιριζόταν σκέτος ή με αρωματικά βότανα με κυρίαρχο το κάρδαμο!
Η σχέση της Ελλάδας με τον καφέ ξεκίνησε από την Οθωμανική Αυτοκρατορία.
Το πρώτο καφενείο άνοιξε το 1475 στην Κωνσταντινούπολη και ήταν τέτοια η ανάπτυξή του που, μέχρι τον 17ο αιώνα, μόνο στη Θεσσαλονίκη έφθασαν να υπάρχουν περισσότερα από 300 καφενεία.
Ήδη τον 18ο αιώνα, το καφενείο ήταν ένας καθιερωμένος ελληνικός θεσμός που χρησίμευε ως βάση για κοινωνική αλληλεπίδραση.
Το πρώτο καφενείο άνοιξε το 1475 στην Κωνσταντινούπολη και ήταν τέτοια η ανάπτυξή του που, μέχρι τον 17ο αιώνα, μόνο στη Θεσσαλονίκη έφθασαν να υπάρχουν περισσότερα από 300 καφενεία.
Ήδη τον 18ο αιώνα, το καφενείο ήταν ένας καθιερωμένος ελληνικός θεσμός που χρησίμευε ως βάση για κοινωνική αλληλεπίδραση.
Η παρασκευή του ήταν μια πραγματική ιεροτελεστία. Οι πράσινοι κόκκοι καφέ ψήνονταν με το χέρι σε ένα τηγάνι πάνω σε ανοιχτή φωτιά και στη συνέχεια αλέθονταν με το χέρι στα ίδια τα καφενεία. Το βράσιμο είχε υπομονή! Σιγανή φωτιά στη χόβολη, σχεδόν επί δέκα με είκοσι λεπτά της ώρας, ο ταμπής ανακάτευε σιγά σιγά τον καφέ, άλλοτε γυρίζοντας το ειδικό αναδευτήρι, άλλοτε χτυπώντας το ελαφρά στον πάτο του μπρικιού. Έτσι μόνο χύλωνε ο καφές.
Στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα άρχισαν να εμφανίζονται «καφεκοπτεία». Επρόκειτο για εξειδικευμένα μαγαζιά άλεσης και καβουρδίσματος καφέ που πουλούσαν επίσης παραδοσιακό ελληνικό καφέ ή καφέ «ibrik». (Ο ελληνικός καφές, γνωστός και ως «καφές ibrik» είναι ψιλοαλεσμένος καφές που παρασκευάζεται και σερβίρεται από ένα «μπρίκι», γνωστό και ως «ibrik» – μικρό μπρούτζινο δοχείο με μακριά λαβή).
Στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα άρχισαν να εμφανίζονται «καφεκοπτεία». Επρόκειτο για εξειδικευμένα μαγαζιά άλεσης και καβουρδίσματος καφέ που πουλούσαν επίσης παραδοσιακό ελληνικό καφέ ή καφέ «ibrik». (Ο ελληνικός καφές, γνωστός και ως «καφές ibrik» είναι ψιλοαλεσμένος καφές που παρασκευάζεται και σερβίρεται από ένα «μπρίκι», γνωστό και ως «ibrik» – μικρό μπρούτζινο δοχείο με μακριά λαβή).
Έτσι κατανάλωναν οι περισσότεροι τον καφέ μέχρι τη δεκαετία του 1950, όταν εμφανίστηκαν ο καφές φίλτρου και ο στιγμιαίος καφές.
Στη δεκαετία του 1960, ωστόσο, παρουσιάστηκε μια παγωμένη εκδοχή του στιγμιαίου καφέ: ο φραπέ. Αυτό έγινε γρήγορα εθνικό φαβορί. Τα παραδοσιακά καφενεία παρέμειναν, αλλά άρχισαν να εμφανίζονται νέες, πιο σύγχρονες καφετέριες. Φιλοξένησαν νέους Έλληνες που ήθελαν να κοινωνικοποιηθούν και να φτάσουν την αμερικανική και ευρωπαϊκή λαϊκή κουλτούρα.
Η δεκαετία του 1990 έδωσε θέση στο δεύτερο κύμα καφέ της Αθήνας, το οποίο επικεντρώθηκε στο να προσφέρει στους ανθρώπους μια πιο εκλεπτυσμένη εμπειρία καφέ. Έτσι, εισήχθη στη χώρα ο ιταλικός εσπρέσο και ο καπουτσίνο. Επίσης εκείνη την εποχή ο φραπέ «ανανεώθηκε» και έγινε ο freddo. Ο καφές freddo είναι μια παγωμένη εκδοχή ενός εσπρέσο ή καπουτσίνο, και παραμένει ένα από τα αγαπημένα του καλοκαιριού των Ελλήνων μέχρι σήμερα.
Στη δεκαετία του 1960, ωστόσο, παρουσιάστηκε μια παγωμένη εκδοχή του στιγμιαίου καφέ: ο φραπέ. Αυτό έγινε γρήγορα εθνικό φαβορί. Τα παραδοσιακά καφενεία παρέμειναν, αλλά άρχισαν να εμφανίζονται νέες, πιο σύγχρονες καφετέριες. Φιλοξένησαν νέους Έλληνες που ήθελαν να κοινωνικοποιηθούν και να φτάσουν την αμερικανική και ευρωπαϊκή λαϊκή κουλτούρα.
Η δεκαετία του 1990 έδωσε θέση στο δεύτερο κύμα καφέ της Αθήνας, το οποίο επικεντρώθηκε στο να προσφέρει στους ανθρώπους μια πιο εκλεπτυσμένη εμπειρία καφέ. Έτσι, εισήχθη στη χώρα ο ιταλικός εσπρέσο και ο καπουτσίνο. Επίσης εκείνη την εποχή ο φραπέ «ανανεώθηκε» και έγινε ο freddo. Ο καφές freddo είναι μια παγωμένη εκδοχή ενός εσπρέσο ή καπουτσίνο, και παραμένει ένα από τα αγαπημένα του καλοκαιριού των Ελλήνων μέχρι σήμερα.
Το τρίτο κύμα έφτασε στις αρχές της δεκαετίας του 2000, αργότερα από τις ΗΠΑ και την υπόλοιπη Ευρώπη, αλλά υιοθετήθηκε από τους Έλληνες με ανοιχτές αγκάλες. Αυτό ίσως είχε και οικονομικές συνιστώσες. Με ιστορικά χαμηλά εισοδήματα και υψηλά ποσοστά ανεργίας στα τέλη της δεκαετίας του 2000, οι Έλληνες αναγκάστηκαν να περικόψουν τις πιο ακριβές κοινωνικές τους δραστηριότητες. Αυτό άφησε τον καφέ ως μία από τις λίγες οικονομικές δραστηριότητες αναψυχής για πολλούς σε ολόκληρη τη χώρα.
Σήμερα, καφενεία και καφετέριες υπάρχουν παντού στην Ελλάδα. Εδώ όμως, στο Ηράκλειο, ένα ξεχωρίζει.
Με μια ιστορία 100 ετών που ξεκινά από την Σμύρνη, οι Φυλλοσοφίες είναι ένα σταυροδρόμι Μικρασιάτικης παράδοσης και Ευρωπαϊκής καινοτομίας. Ένα σημείο όπου η ιστορία και η εξέλιξη συναντιούνται και αγκαλιάζονται. Και ως ένα τέτοιο σημείο, υποστηρίζουν επάξια, κάθε σημείο της ιστορικής διαδρομής.
Έτσι, εδώ, στο μαγαζί που κατασκευάζεται «η καλύτερη μπουγάτσα της Κρήτης» μπορείτε να γευτείτε καφέ από κάθε περίοδο της ιστορίας του.
Μικρασιάτικο φυσικά, μονό ή διπλό. Με κάρδαμο ή ραπαντούρα. Φτιαγμένο με μεράκι και καϊμάκι, όπως τότε.
Επίσης φραπέ με ή χωρίς καφεΐνη, Φίλτρου, Ιρλανδέζικο, καπουτσίνο, φρέντο, φυλλογκάτο (με παγωτό), εσπρέσο, μακιάτο, Αμερικάνο.
Με αδιαπραγμάτευτη ποιότητα και με βαθύ σεβασμό στην Σμυρναίικη κληρονομιά τους, οι Μικρασιάτες μάστορες αυτοί του φύλλου και της Μπουγάτσας σας προσκαλούν να γευτείτε παραδοσιακές ή μοντέρνες γεύσεις καφέ σε ένα από τα τρία μαγαζιά τους στο Ηράκλειο Κρήτης. Και να δοκιμάσετε να ξανοιχτείτε σε ένα γευστικό ταξίδι συνδυάζοντας τη γεύση του καφέ σας με ένα από τα παραδοσιακά τους γλυκά ή με μια από τις πολλές εκδοχές της μπουγάτσας τους – το σήμα κατατεθέν τους άλλωστε.
Με μια ιστορία 100 ετών που ξεκινά από την Σμύρνη, οι Φυλλοσοφίες είναι ένα σταυροδρόμι Μικρασιάτικης παράδοσης και Ευρωπαϊκής καινοτομίας. Ένα σημείο όπου η ιστορία και η εξέλιξη συναντιούνται και αγκαλιάζονται. Και ως ένα τέτοιο σημείο, υποστηρίζουν επάξια, κάθε σημείο της ιστορικής διαδρομής.
Έτσι, εδώ, στο μαγαζί που κατασκευάζεται «η καλύτερη μπουγάτσα της Κρήτης» μπορείτε να γευτείτε καφέ από κάθε περίοδο της ιστορίας του.
Μικρασιάτικο φυσικά, μονό ή διπλό. Με κάρδαμο ή ραπαντούρα. Φτιαγμένο με μεράκι και καϊμάκι, όπως τότε.
Επίσης φραπέ με ή χωρίς καφεΐνη, Φίλτρου, Ιρλανδέζικο, καπουτσίνο, φρέντο, φυλλογκάτο (με παγωτό), εσπρέσο, μακιάτο, Αμερικάνο.
Με αδιαπραγμάτευτη ποιότητα και με βαθύ σεβασμό στην Σμυρναίικη κληρονομιά τους, οι Μικρασιάτες μάστορες αυτοί του φύλλου και της Μπουγάτσας σας προσκαλούν να γευτείτε παραδοσιακές ή μοντέρνες γεύσεις καφέ σε ένα από τα τρία μαγαζιά τους στο Ηράκλειο Κρήτης. Και να δοκιμάσετε να ξανοιχτείτε σε ένα γευστικό ταξίδι συνδυάζοντας τη γεύση του καφέ σας με ένα από τα παραδοσιακά τους γλυκά ή με μια από τις πολλές εκδοχές της μπουγάτσας τους – το σήμα κατατεθέν τους άλλωστε.
Σας περιμένουμε!